Kontrola podatkowa

Kontrola podatkowa rozpoczyna się od przedstawienia kontrolowanemu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.

Powinna ona być poprzedzona doręczeniem zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli podatkowej na co najmniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem kontroli. Zawiadomienie jest ważne przez 30 dni co oznacza, że jeżeli od jego doręczenia upłynęło 30 dni konieczne jest doręczenie podatnikowi nowego zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli z zachowaniem wyżej wymienionych 7 i 30 dniowych terminów.

Zasady te są jednak wyłączone w stosunku do kontroli prowadzonej w sytuacji podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego, osób nie posiadających adresu do doręczeń oraz pozostałych przypadkach wskazanych w art. 282c § 1 ordynacji podatkowej.

Celem kontroli podatkowej jest sprawdzenie czy osoby kontrolowane spełniają obowiązki, które nakłada na nie prawo podatkowe. Kontrola podatkowa prowadzona jest na podstawie przepisów ordynacji podatkowej a do jej prowadzenia uprawnione są następujące organy: naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego, wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa.

Kontrola podatkowa jest obok kontroli skarbowej jednym ze sposobów weryfikowania poprawności rozliczania się obywateli z płacenia podatków. W porównaniu z kontrolą skarbową kontrola podatkowa jest postępowaniem zdecydowanie mniej inwazyjnym. Uprawnienia osób przeprowadzających kontrolę regulowane są w art. 286 i 286a ordynacji podatkowej. Nie stosują się natomiast do kontroli podatkowej przepisy ustawy o kontroli skarbowej. Nie może mieć tu zatem miejsca zatrzymywanie osób czy stosowanie przymusu bezpośredniego.

Natomiast w razie stawiania oporu przez kontrolowanego bądź uniemożliwianie kontrolującym realizacji ich uprawnień przysługujących im na mocy w/w przepisów mogą oni skorzystać z pomocy Policji lub innej właściwej formacji. Kontrolujący mogą też poprosić o asystę Policji jeśli przewidują że w toku kontroli natrafią na opór. W toku kontroli podatkowej nie są stosowane techniki operacyjne, np. kontrola rozmów telefonicznych.

Kontrola powinna zakończyć się w terminie przewidzianym w upoważnieniu, doręczonym kontrolowanemu przy jej rozpoczęciu. Jeżeli kontrola przedłuża się kontrolowany musi zostać o tym zawiadomiony przez kontrolującego na piśmie. Zawiadomienie to musi również zawierać nowy termin zakończenia kontroli. Nie spełnienie tych wymogów przez kontrolującego powoduje, że dokumenty z czynności dokonanych po upływie terminu zakończenia kontroli nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym.

Z przebiegu kontroli musi zostać sporządzony protokół. Stanowi on odzwierciedlenie tego co działo się podczas kontroli i jakie dokumenty, dowody i fakty ujawniono w jej trakcie. Materiał ten będzie następnie stanowił podstawę rozstrzygnięcia o ewentualnych zobowiązaniach podatkowych w postępowaniu podatkowym. Doręczenie protokołu kontroli stanowi jednocześnie formalną przesłankę jej zakończenia. Z uwagi na doniosłość tego dokumentu kontrolowanemu przysługuje prawo złożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień jeżeli nie zgadza się on z ustaleniami protokołu.

Protokół można kwestionować w terminie 14 dni od jego doręczenia. Brak zastrzeżeń lub wniosków oznacza, że kontrolowany zgadza się z ustaleniami kontroli.